Liturgia


Słynny konwertyta o. Frederic Faber powiedział o Mszy św.: Najpiękniejsza rzecz po tej stronie Nieba. Choć Tym, który nas uświęca jest Pan Bóg, który zesłał Swojego Współistotnego Syna jako doskonałą ofiarę przebłagalną za grzechy nasze, to współcześnie dokonuje się to w konkretnej formie sprawowania Najświętszej Ofiary Mszy Św. Nadzwyczajna Forma, która jest od wielu lat sprawowana w kościele Ducha Świętego w Bytomiu stanowi nie tylko pamiątkę z przeszłości, ale aktualny i po wszechczasy skuteczny sposób uczestnictwa w tymże zbawczym dziele Chrystusa.
Na naszej stronie rozpoczynamy publikację cyklu ukazującego krok po kroku poszczególne części Mszy wraz z przygotowaniem do Najświętszej Ofiary.
Dziękujemy p. Adamowi Maniurze za wykonanie oraz udostępnienie zdjęć, które wykorzystamy do ilustracji tego działu.
Zapraszamy więc wszystkich do zgłębienia wiedzy i doświadczenia piękna Nadzwyczajnej Formy Rytu Rzymskiego, by doświadczyć prawdziwości wyżej cytowanych słów o. Fabera (†1863).

 

 

 

 

Modlitwa

Najważniejszym przygotowaniem do Mszy św. jest modlitwa. Kapłan może wybrać jedną z modlitw zawartych z tyłu Brewiarza Rzymskiego lub w Mszale Rzymskim. Często w zakrystiach naprzeciwko klęcznika pod krzyżem wisiała specjalna tablica z tym wyborem modlitw.

 

 

Obmycie rąk

Po przybyciu do zakrystii kapłan obmywa ręce za pomocą wody i ociera je ręcznikiem. Można przyjąć że w ten sposób obmywa z siebie bród doczesności aby móc wejść w święte czynności.

 

 

Obmywając ręce kapłan modli się tymi słowami:

 

Kielich

W kielichu dokonuje się cud przeistoczenia wina w Krew Pana Jezusa. Według dzisiejszego ritus celebrandi kielich mszalny powinien być złoty lub srebrny, ale wewnątrz pozłacany. W kościołach biednych wolno używać kielichów z innego metalu, byleby wnętrze czary było pozłocone. Kształty kielicha nie są objęte przepisami.

 

 

Puryfikaterz

Ten ręczniczek (45 cm x 30 cm) wykonany z lnianego płótna, przeznaczony jest do wycierania kielicha i warg kapłana po Komunii św. Aby wyróżniał się od innych elementów znajdujących się na ołtarzu umieszcza się w jego środku mały wyszywany krzyżyk.

 

 

Patena

Jest drugim naczyniem związanym bezpośrednio z sakramentem Eucharystii. Była używana przy sprawowaniu ofiary już za czasów apostolskich. Ma ona okrągły kształt, a w jej centralnej części znajduje się niewielkie, pozbawione ostrych krawędzi zagłębienie, w którym kładzie się hostię. Jej kształt, a zwłaszcza bardzo cienki oraz ostry brzeg, ułatwia zebranie cząsteczek Hostii pozostałych na korporale oraz umożliwia bardzo bezpieczne zgarnięcie ich do kielicha.

 

 

Patena oraz czara kielicha muszą być wykonane z tego samego materiału. Aby utrzymać je w zupełnej czystości i połysku zalecane jest przechowywanie ich w futerale. Kielich i patena kiedyś musiały być konsekrowane przez biskupa i osoby nieupoważnione nie mogą ich dotykać.

 

Welon

Używany jest jako nakrycie kielicha. Zrobiony jest z tego samego materiału co ornat i musi być takiego samego co on koloru. Zasłanianie kielicha welonem jest okazaniem należnego szacunku temu świętemu naczyniu, a także oznacza „niedostępność, niezgłębioność i niepojętość tajemnic eucharystycznych.”

 

 

Korporał

Wzmianki o nim możemy znaleźć w najstarszych źródłach liturgicznych. Był to początkowo zwykły obrus, na którym dokonywała się ofiara mszalna. Jego zawinięte końce okrywały z wierzchu kielich i patenę w taki sposób, że dary przeznaczone do konsekracji były okryte białym płótnem, przypominającym całun, którym spowite było Ciało Chrystusowe. Stąd pochodzi dawna nazwa korporału – syndon. W okresie późniejszym przyjęto nazwę palla corporalis. Dzisiaj korporał jest czworokątną sztuką płótna lnianego (o boku 45-50 cm), na którym spoczywają kielich i patena. W dolnej części umieszczony jest krzyżyk, a jego brzegi są ozdobione lub wyhaftowane.

 

 

Bursa

Jest torebką w której – ze względu na bezpośrednią styczność z Ciałem Chrystusowym – przechowuje się z czcią korporał. Bursa bardzo często jest pięknie ozdobiona. Z uwagi na to, iż okrywa cały kielich jest tego samego koloru co welon.

 

 

Palka

Powstała dopiero wtedy, gdy rozmiary korporału zmniejszyły się i jego brzegi już nie przykrywały kielicha. Zaczęto wtedy przykrywać kielich małym czworokątnym nakryciem z płótna, wzmocnionym tekturką. Wierzch palki powinien być ozdobiony haftem o wzorach nawiązujących tematycznie do tajemnicy Eucharystii.

 

 

Cyborium

Podczas Mszy św. są konsekrowane także małe hostie dla wiernych. Kapłan przed Mszą nakłada hostie do tzw. Puszki lub Cyborium, które jest naczyniem poświęconym. Powinno być złocone przynajmniej wewnątrz. Taką napełnioną komunikantami puszkę przykrywa się wieczkiem i osłania ozdobnie haftowanym białym welonem.